KAPŁAŃSTWO INSTYTUCJONALNE W WYOBRAŻENIACH IOCENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ. OD AKCEPTACJI DO KONTESTACJI
Journal Title: Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne / Academic Journal of Sociology - Year 2015, Vol 13, Issue 4
Abstract
Kapłaństwo instytucjonalne jest przedmiotem badań nauk humanistycznych i społecznych, w tym socjologii religii. Kapłaństwo jest również przedmiotem zainteresowania zwykłych, przeciętnych ludzi, szczególnie tych, którzy wierzą głęboko w Boga i są religijni. W tym artykule ukazuję nastawienie młodzieży polskiej do kapłaństwa i do księży. Grupę objętą badaniami stanowią uczniowie wybranych liceów ogólnokształcących i profilowanych w Kaliszu (456) oraz studenci Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania w Poznaniu z czterech kierunków: socjologii, pedagogiki, informatyki i zarządzania (426). Badania te zrealizowałem w 2007 i 2011 roku, a celem ich było poznanie postaw uczniów i studentów do kapłaństwa i do księży w Polsce. W okresie badań naukowych w Polsce zaszły istotne zmiany społeczno-polityczne i ekonomiczno-gospodarcze, które miały też wpływ na pozycję, miejsce i rolę Kościoła katolickiego w państwie i na jego akceptację w społeczeństwie. W związku z tym należy zapytać, czy te transformacje ustrojowe wpłynęły też na postawy i oceny młodzieży polskiej wobec kapłaństwa instytucjonalnego i księży parafialnych? Na to pytanie odpowiadam w tym artykule, wykorzystując w tym celu wyniki własnych badań socjologicznych. Ogólnie rzecz ujmując, licealiści i studenci objęci badaniami są pozytywnie nastawieni do kapłaństwa i postrzegają je jako czynnik pomagający ludziom w wypełnianiu obowiązków religijnych i moralnych. Pomoc tę świadczą kapłani w różnych środowiskach kościelnych. W ocenie tych respondentów, kapłaństwo hierarchiczne jest w szczególności powołaniem religijnym, a zarazem szczególną pracą (zajęciem), która wymaga od księży poświęcenia, odwagi, empatii i wiary w Boga. Studenci dodają ponadto, że te cechy kapłańskie powinni przejawiać już kandydaci na kapłanów. Bez wątpienia młodzi Polacy wiedzą, że niektórzy księża nie mają tych cech i nie potrafią sprostać wymaganiom stanu kapłańskiego, a kapłaństwo osiągnęli w nieuczciwy sposób, często bez powołania religijnego. Licealiści i studenci objęci badaniami w dominującej większości (78%) odnieśli się krytycznie do obowiązku celibatu księży parafialnych, kwestionując go jako bezzasadny i nieżyciowy; są oni przekonani, że księża parafialni powinni mieć własne żony i rodziny, podobnie jak w innych Kościołach chrześcijańskich, a jednocześnie służyć ludziom religijnie w Kościele. W ich ocenie, celibat i małżeństwo powinny być dla księży całkowicie dobrowolne i dostępne, co dzisiaj jest jeszcze niemożliwe. Obowiązek celibatu księży, zdaniem tych respondentów, nie ma związku z istotą kapłaństwa i nie jest sprawdzianem ich powołania kapłańskiego. Wręcz przeciwnie, nierzadko uniemożliwia on mężczyznom wybierającym kapłaństwo realizację powołania. Respondenci uważają, że nie każdy ksiądz ma osobiste predyspozycje do życia w celibacie i w samotności, bez własnej rodziny, zarazem mając autentyczne powołanie do kapłaństwa. Kapłaństwo instytucjonalne, w ich przekonaniu, jest ściśle związane w powołaniem, a nie powinno zależeć istotowo od celibatu i samotności księdza. Kapłan żonaty i mający własną rodzinę, ich zdaniem, może przykładnie służyć Bogu i ludziom w strukturach Kościoła, jednak musi być człowiekiem głęboko wierzącym i religijnym, oddanym ludziom w swej posłudze, kochającym ich wszystkich jako własnych parafian. Dla takich księży powinno być miejsce w Kościele, twierdzą ci respondenci.
Authors and Affiliations
Józef Baniak
IMPLEMENTATION OF THE ACTIVE AGEING CONCEPT IN THE SCOPE OF PROFESSIONAL ACTIVITY ON THE POLISH LABOUR MARKET
Ageing of the population constitutes a global phenomenon. This process not only means that the number of the elderly people in population increases, but also entails the demographic changes which influence several social...
ETOS POLSKICH PRZEDSIĘBIORCÓW 2014: METODA, POMIAR, ANALIZA
Międzykatedralny Zespół Badawczy Instytutu Socjologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie w kwietniu 2014 roku zrealizował badanie serii Polski Pomiar Postaw i Wartości pt. Postawy wobec religii przed...
REFLEXIVITY AND INTERNAL CONVERSATION IN SELF-HELP LITERATURE – A TENTATIVE EXAMINATION
Te article is an analysis of the concepts of authenticity and self-realization presented in self-help books in terms of the modes of reflexivity involved in the pursuit of authentic existence. Te source material is analyz...
ASPIRACJE EDUKACYJNE UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ ŚW. PIOTRA W MIANDRIVAZO ORAZ W LICEUM MATKI BOSKIEJ SALETYŃSKIEJ W ANTSIRABE NA MADAGASKARZE W ŚWIETLE BADAŃ EKSPLORACYJNYCH
W czerwcu i lipcu 2015 roku zostały przeprowadzone badania eksploracyjne pt. Aspiracje edukacyjne uczniów malgaskich w dwóch katolickich szkołach prywatnych – w Zespole Szkół Świętego Piotra w Miandrivazo oraz w Liceum M...
POSTAWY EKOLOGICZNE MŁODZIEŻY AKADEMICKIEJ NA PODSTAWIE BADAŃ OPINII NA TEMAT KAMPINOSKIEGO PARKU NARODOWEGO 2016
Badanie pt. Zachowanie różnorodności biologicznej Kampinoskiego Parku Narodowego a życie i zdrowie mieszkańców aglomeracji warszawskiej zrealizowano techniką CAWI na próbie n=665 respondentów w oparciu o model sondażu ek...