Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği

Journal Title: Marife Dini Araştırmalar Dergisi - Year 2019, Vol 19, Issue 1

Abstract

Atomculuk nazariyesi âlemdeki birlik-çokluk problemine çözüm bulma sürecinde ortaya atılmış; ancak teori özellikle Antik Yunan’da âlemde bir müdahaleciyi gerektirmeyecek şekilde ortaya konmuş ve ilkeleri de buna göre vazedilmişti. Kelâmcılar bu teoriyi dini düşüncenin bir gereği olarak âlemdeki her bir cüz ile aralıksız ilişki içerisinde olan tanrı anlayışını ortaya koymada bir argüman olarak yeniden formüle ettiler. Âlemin ancak fâil-i muhtar bir tanrı anlayışı ile izah edilebileceğini iddia eden kelâmcılar, bunu cevher-araz teorisiyle mükemmel bir şekilde savundular. Eş'arî kelâmının sistemleşmesinde hatırı sayılır bir katkıya sahip Cüveynî de ne antik düşünürlere ne de Mu'tezileye ait atom düşüncesinin gerçek anlamda fâil tanrı anlayışını ortaya koyamayacağını iddia etmekte ve cevher-araz görüşünü bu ilke üzerinden ortaya koymaktadır.

Authors and Affiliations

Hüseyin Kahraman

Keywords

Related Articles

Slander is an "Evil" and Crime Against Humanity

Kötülük nedir? Bu, yüzyıllardır sorulagelen bir sorudur. Düşünce tarihinde kendine güçlü bir yer bulan, özellikle teolojinin üzerinde çalıştığı Tanrı eksenli sorulan bu soru, içinden çıkılmaz cevap verilemez bir hal aldı...

The "Ahl al-Kahf" Story: Written by one of the Syrian Story Writers Jasem al-Humaydi

The "Ahl al-Kahf" Story: Written by one of the Syrian Story Writers Jasem al-Humaydi The story of the Syrian narrator, Muhammad Jasem al-Humaydi, is a fantastic story that he has written imitating the parable of Ahl al-K...

Osmanlı İlim Geleneğinde Şerh ve Hâşiye Yazıcılığı -Ahmed el-Karamânî’nin Tefsiri/Zemahşerî Şerhi Örneği

Osmanlı ilim geleneğinin kodlarını çözmek için öncelikle şerh ve hâşiye yazım türünün mantığını kavramak gerekir. Zira Osmanlı döneminde İslâmî ilimler sahasında verilen ürünler, önemli ölçüde şerh ve hâşiyelerden oluşur...

Nature of Existence and Preservation of Nature in the Context of Allah-Nature and Human Relations in Islamic Cosmology

Perhaps the most neglected and understudied subject in the history of Islamic thought is Islamic cosmology. The fact that the relationship between Allah, the nature of existence and nature, which reflects the universalit...

Download PDF file
  • EP ID EP600102
  • DOI 10.33420/marife.519351
  • Views 215
  • Downloads 0

How To Cite

Hüseyin Kahraman (2019). Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 19(1), 9-22. https://europub.co.uk/articles/-A-600102