Określenie parametrów modelu konceptualnego opad–odpływ dla małej zlewni w Karpatach

Abstract

Jednym z ważniejszych zagadnień w hydrologii jest matematyczne symulowanie i prognozowanie procesów hydrologicznych, które musi być poprzedzone wyznaczeniem parametrów stosowanych modeli. Do matematycznego opisu procesów opad–odpływ w małych zlewniach opracowano wiele modeli liniowych i nieliniowych o różnym stopniu złożoności. Jednym z częściej stosowanych jest model liniowy, w którym opad efektywny wyznaczany jest wg metody CN (curve number), stosowanej w Służbie Ochrony Zasobów Naturalnych (Natural Resources Conservation Service) Departamentu Rolnictwa USA, a do transformacji opadu efektywnego w odpływ bezpośredni wykorzystywany jest chwilowy hydrogram jednostkowy (IUH) wg Nasha (1957). Model ten zastosowano do odtworzenia zdarzeń opad–odpływ w małej leśnej zlewni górskiej Vištucký Potok w Małych Karpatach w zachodniej Słowacji. Celem przeprowadzonych badań było, po pierwsze – wyznaczenie parametrów zastosowanego modelu na podstawie dziewięciu zarejestrowanych zdarzeń opad–odpływ w okresie 2005–2010, po drugie – zanalizowanie zależności parametrów modelu od charakterystyk deszczu, i po trzecie – porównanie wartości charakterystyk zdarzeń opad–odpływ i parametrów modelu z wynikami podobnego opracowania wykonanego dla zurbanizowanej zlewni Potoku Służewieckiego (Sikorska i Banasik 2010). Do wyznaczenia charakterystyk na podstawie zarejestrowanych zdarzeń opad–odpływ i parametrów modelu, oraz do wyznaczenia hydrogramu „regenerowanego” i określenia parametrów jego zgodności z hydrogramem obserwowanym, wykorzystano program komputerowy SN opracowany w Katedrze Inżynierii Wodnej SGGW. Uzyskano zbieżność wyników w odniesieniu do parametru CN (wartości średniej z analizowanych zdarzeń z wartością tablicową, ustaloną we wcześnieszych badaniach na podstawie rodzaju gleb i użytkowania terenu badanej zlewni) oraz stosunkowo małą zmienność czasu opóźnienia – LAG (iloczyn parametrów modelu Nasha N i k). Stosunkowa mała wartość parametru CN i współczynnika odpływu wynika z leśnego użytkowania zlewni. Uzyskano bardzo słabe zależności pomiędzy parametrami modelu i charakterystykami opadu. Porównanie wyników analizy zdarzeń opadowych w obydwu zlewniach potwierdza znacznie zróżnicowanie pa- rametru CN oraz wskazuje na małe różnice w czasie opóźnienia, determinowanego użytkowaniem, topografią i wielkością powierzchni zlewni.

Authors and Affiliations

Beata KARABOVA, Anna SIKORSKA, Kazimierz BANASIK, Silvia KOCHNOVA

Keywords

Related Articles

Badania wytrzymałości na ścinanie gruntów ilastych z okolic Gorlic i Ciężkowic

W pracy przedstawiono wyniki badań wytrzymałości maksymalnej i resztkowej sześciu gruntów ilastych pochodzących z terenów osuwiskowych okolic Gorlic oraz Ciężkowic. Badania przeprowadzono w aparacie bezpośredniego ścinan...

Występowanie bakterii cyklu azotowego w wodach rzeki Biebrzy

W niniejszej pracy zbadano występowanie wybranych grup bakterii cyklu azotowego w rzece Biebrzy. W próbach wody oznaczono liczebność bakterii proteolitycznych, amonifikacyjnych i nitryfikacyjnych. Określono poziom wybran...

Wpływ terenów o różnymi stopniu przekształcenia antropogenicznego na kształtowanie się warunków bioklimatycznych na przykładzie Warszawy

[u][/u]Celem pracy jest ocena zmienności warunków bioklimatycznych i ich zróżnicowania na terenach o różnym stopniu przekształcenia antropogenicznego. Ważnym elementem pracy jest określenie częstości wys...

Badania struktury zrównoważonej gospodarki oraz ocena wartości ekonomicznej zlewni zbiorników wodnych na Tajwanie

W pracy przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych dla określenia hierarchii ważności czynników ekologicznych, ekonomicznych i socjalnych związanych ze zrównoważonym zagospodarowaniem zlewni zbiorników wodnych na Tajwan...

The usefulness of low-altitude aerial photography for the assessment of channel morphodynamics of a lowland river

The paper presents examples of using low-altitude aerial images of a modern river channel, acquired from an ultralight aircraft. The images have been taken for two sections of the Vistula river: in the Małopolska Gorge a...

Download PDF file
  • EP ID EP109093
  • DOI -
  • Views 114
  • Downloads 0

How To Cite

Beata KARABOVA, Anna SIKORSKA, Kazimierz BANASIK, Silvia KOCHNOVA (2012). Określenie parametrów modelu konceptualnego opad–odpływ dla małej zlewni w Karpatach. Annals of Warsaw University of Life Sciences – SGGW. Land Reclamation, 44(2), 155-164. https://europub.co.uk/articles/-A-109093