Möglichkeiten und Grenzen der korpusbasierten Grammatikforschung
Journal Title: Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego - Year 2018, Vol 0, Issue 74
Abstract
Możliwości i ograniczenia w zastosowaniu korpusów w badaniach nad gramatyką. S t r e s z c z e n i e. W centrum uwagi artykułu znajdują się korelacje pomiędzy introspekcją, ankietowaniem oraz analizą opierającą się na korpusach tekstowych. Metodologia „types and tokens” jest dziś uważana za najbardziej współczesną i powszechnie stosowana. Jednocześnie brak uwzględnienia współzależności między częstotliwością wystąpień (tokenów) a profilem poszczególnych tekstów tworzących całościowy korpus, który bezpośrednio wpływa na specyfikę użycia badanych form gramatycznych, a z drugiej strony, brak uwzględnienia czynników „pozakorpusowych” (przede wszystkim introspekcji, jako wymiernego kryterium kompetencji językowej), wywołuje niekiedy poważne kolizje między wynikami analizy korpusowej a rzeczywistym stanem rzeczy w sferze funkcjonowania kategorii gramatycznych. Kolejnym współczynnikiem, który zazwyczaj nie jest brany pod uwagę w ilościowych badaniach korpusowych, są specyficzne zastosowania analizowanych form (implikatury konwencjonalne), niekonieczne uwarunkowane konteks - tem, który może zostać rzeczywiście wyłoniony nawet z dobrze opracowanego korpusu, jako relewantny w stosunku do określenia funkcji odpowiedniej jednostki bądź formy gramatycznej. Potentials and limitations of corpus-based grammar research. A b s t r a c t. The article deals with selected aspects of a corpus-based investigation of the categorial functions of language entities in comparison with other research methods, i.e. introspection and native speaker’s questioning. The types-and-tokens methodology is nowadays considered most modern and thus it is commonly used. At the same time, the ignorance of the interdependence between the frequency of tokens and the individual profiles of texts which constitute the total corpus often leads to essential collisions between the results of the corpus-based analyses and the real categorial functioning of the forms in question. On the other hand, the ignorance of corpus-independent factors (in particular, introspection as an essential criterion of language competence) sometimes triggers serious research discrepancies as well. A further factor which is often ignored in empirical corpus-based research are the specific uses of the analysed forms in an utterance (conventional implications) which do not always depend on the contexts which form the entity- and utterance-relevant corpus in question.
Authors and Affiliations
Michail L. Kotin
Metody ustalania znaczeń leksemów w słownikach historycznych (na marginesie rozważań na temat badania słownictwa dawnego)
Pierwszym i podstawowym krokiem w pracy leksykografa zajmującego się polszczyzną dawną jest uczynienie języka odległego historycznie możliwie jak najbliższym percepcyjnie badaczowi. Służy temu przede wszystkim ogólna w...
O poprawności w nazewnictwie roślin leczniczych (na przykładzie wybranych nazw polskich i rosyjskich na tle łacińskiej nomenklatury naukowej)
W artykule przedstawiono spostrzeżenia dotyczące nazw funkcjonalnej grupy roślin leczniczych w aspekcie poprawności ich stosowania i odstępstw od zasad językowych. W oparciu o przykłady zaczerpnięte z nazewnictwa polskie...
Uwagi na temat normy językowej z perspektywy metodologii strukturalnej
Zadaniem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, jak w świetle współczesnych interpretacji myśli Ferdynanda de Saussure’a patrzeć na problematykę normatywności w języku. W pierwszej części tekstu norma językowa jest u...
Witold Mańczak’s theory of irregular sound changes due to frequency – from hypothesis to systematization
Underestimated and often questioned in Poland, Witold Mańczak’s theory of irregular sound changes due to frequency has been, from the beginning, well accepted and considered abroad. It has noticeably contributed to the d...
Związki językoznawczych badań nad wymową polityczną I Rzeczpospolitej z innymi dziedzinami nauk
Badanie tekstów przynależnych do odmiany retorycznej dawnej komunikacji politycznej wymaga nawiązywania do innych niż językoznawstwo dyscyplin nauki. Uprawianie omawianego w artykule obszaru badań pozwala na łączenie nar...