System, Norm und Sprachwandel
Journal Title: Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego - Year 2017, Vol 0, Issue 73
Abstract
System, norm and language change. The paper discusses selected aspects of the connection between organic and socially-conditioned features of the processes of language evolution. The explanation of language change phenomena consists in the analyses of both internal and external sources of the diachrony of natural languages. Systemic factors, such as minimal distinctions, are the primary determiners of wellfunctioning systems, so that their alteration leads to systemic-based commutations and triggers, among others, grammatical change, which, in this case, has to be treated as norm-independent systemic (organic) evolution. On the other hand, language change in the area of language norm always presupposes the existence of variants which are alternative formal options for the encoding of a common function within a given system. The emergence of a language norm consists in the selection of one of the possible variants, which is a socially-dominated arbitrary activity of the members of a language society. Using the example of the development of verbal inflection in Polish and in German, the paper argues for the systemic dominance of a successful language change. System, norma i zmiany językowe S t r e s z c z e n i e Artykuł rozpatruje wybrane aspekty związków między naturalnymi i społecznie uwarunkowanymi czynnikami ewolucji języka. Objaśnienie zjawiska przemian językowych polega na analizie tak wewnętrznych, jak i zewnętrznych źródeł diachronii języków naturalnych. Czynniki o charakterze systemowym, jak np. dystynkcje minimalne, są pierwotnymi czynnikami optymalnie funkcjonujących systemów, tak że zmiany zachodzące w ich obrębie wywołują przemiany w systemie, między innymi w gramatyce, które w tym przypadku mają być traktowane jako niezależna od normy systemowa (organiczna) ewolucja. Z drugiej zaś strony, przemiany językowe w sferze normy zawsze zależą od istnienia odmian jako alternatywnych formalnych opcji służących do kodowania wspólnej funkcji wewnątrz danego systemu. Powstanie normy jest wynikiem selekcji jednego z możliwych wariantów, co ze swojej strony jest cechą uwarunkowanej socjalnie arbitralnej działalności członków społeczności językowej. W artykule wysuwa się tezę o systemowej dominacji skutecznych przemian językowych na przykładzie rozwoju fleksji czasownika w języku polskim i niemieckim.
Authors and Affiliations
Michail L. Kotin
Kontakty językowe w przedhistorycznej Europie środkowo-wschodniej
Proces rozpadu prajęzyka na dialekty indoeuropejskie odbywał się drogą falową. Najpierw oderwały się od wspólnoty praindoeuropejskiej dialekty peryferyjne – greka, italskie, celtyckie, germańskie (oraz odkryte w XX w. ję...
Tradycja Thesaurusa P. M. Rogeta w leksykografii polskiej i europejskiej
Celem tego artykułu jest przyjrzenie się polskiej i europejskiej tradycji badań i dzieł in- spirowanych Tezaurusem P.M. Rogeta. Opisana zostanie po pierwsze, tradycja słowników tematycznych w Polsce wraz ze źród...
Elektroniczna baza danych jako narzędzie do badań leksykologicznych
Artykuł dotyczy możliwości zastosowania w badaniach nad słownictwem technologii elektronicznej i informatycznej do tworzenia baz danych i zasobów cyfrowych. Jednocześnie pokazuje nowe możliwości interpretacji języka pols...
Constructed Languages as an Object of Study in Contemporary Interlinguistics
The aim of the article is to discuss the usefulness of constructed languages and to provide their quantitative description in a historical perspective, as well as to present the role of interlinguistics. An artificial la...
W kierunku transgranicznej interpretacji modalności językowej – przyczynek do badań empirycznych posiłkowego czasownika modalnego must we współczesnej amerykańskiej odmianie języka angielskiego
Artykuł ma na celu zaprezentowanie transgranicznego podejścia do analiz modalności językowej. Transgraniczność jest tutaj rozumiana jako przekraczanie granic w badaniu czasowników modalnych. Znajdują się wśród nich grani...