Wschodni Rocznik Humanistyczny

Wschodni Rocznik Humanistyczny

Basic info

  • Publisher: Towarzystwo Nauki i Kultury "Libra"
  • Country of publisher: poland
  • Date added to EuroPub: 2019/Sep/27

Subject and more

  • LCC Subject Category: Social Sciences, Sociology, Humanities
  • Publisher's keywords: Humanities
  • Language of fulltext: polish, english, russian, ukrainian
  • Time from submission to publication: weeks

Publication charges

  • Article Processing Charges (APCs): No
  • Submission charges: No
  • Waiver policy for charges? No

Open access & licensing

  • Type of License:
  • License terms
  • Open Access Statement: No
  • Year open access content began: 2004
  • Does the author retain unrestricted copyright? False
  • Does the author retain publishing rights? False

Best practice polices

  • Permanent article identifier:
  • Content digitally archived in:
  • Deposit policy registered in:

This journal has '83' articles

Nieznana relacja o śmierci Maryny Mniszchówny

Nieznana relacja o śmierci Maryny Mniszchówny

Authors: Artur Goszczyński
Year: 2016, Volume: 0, Number:
(0 downloads)
Abstract

The unknown story of Marina Mniszech’s death. This article is a publication of a source which was not known until this point which describes the death of a Tsaritsa of Russia, the wife of False Dimitri. The author presents the most important biographical facts of her life, especially those during the Time of Troubles. The author also mentions the other versions of her death. The before-mentioned source is very interesting not only from the literary perspective but also because it offers an alternative scenario. This document is the account featured in the cartulary of documents from 16th and 17th century from the archives of the Library of Dzików, Poland.

Keywords: Moskwa, Smuta, Maryna Mniszchówna, Łżedymitr
Polish translations of Justus Lipsius’ works in the 16th-18th centuries

Polish translations of Justus Lipsius’ works in the 16th-18th centuries

Authors: Justyna Dąbkowska-Kujko
Year: 2016, Volume: 0, Number:
(0 downloads)
Abstract

Polskie przekłady dzieł Justusa Lipsjusza w XVI-XVIII wieku Artykuł prezentuje wszystkie, jakie dotychczas udało się zidentyfikować, przekłady I parafrazy dzieł Justusa Lipsjusza, dokonane w Polsce do końca XVIII wieku. Są pośród nich zarówno fragmenty, jak i całe pisma niderlandzkiego myśliciela tłumaczone na język polski. Zwięzłą charakterystykę poszczególnych prac translatorskich poprzedza alfabetycznie ułożona lista dzieł, które wzięli na warsztat polscy „lipsjaniści”. Siedem najgłówniejszych prac humanisty z Overijse: Admiranda, sive De magnitudine Romana libri quattuor, De calumnia oratio, De constantia libri duo, De militia Romana libri quinque, Epistolae, Monita et exempla politica libri duo, qui virtutes et vitia principum spectant oraz Politicorum, sive Civilis doctrinae libri sex, qui ad principatum maxime spectant zogniskowało zainteresowanie ośmiu (i to wcale ani nie najbardziej znanych, nieobecnych więc I w syntezach historycznoliterackich, ani nie najbardziej utalentowanych) naszych literatów: księdza Pawła Szczerbica (1552–1609), nauczyciela Janusza Piotrowicza (XVI/XVII w.), dymisjonowanego jezuity Andrzeja Wargockiego (ur. 1557/1559), jezuity Ignacego Omiecińskiego (1717–1783), jezuity Franciszka Paprockiego (1723– 1790), księdza Michała Hieronima Juszyńskiego (1760–1830), Wojciecha Baczyńskiego oraz bliżej nieznanego osiemnastowiecznego tłumacza dzieła Monita et exempla politica. Omówienie cech przekładów, parafraz, kontaminacji, będące w istocie streszczeniem monografii im poświęconej (Justus Lipsjusz i dawne przekłady jego dzieł na język polski, Wyd. KUL: Lublin 2010), ma na celu nie tylko proste podsumowanie i przypomnienie ustaleń sprzed lat, ale może nade wszystko ponowne zwrócenie uwagi na „długie trwanie” lipsjańskiego paradygmatu humanistycznego, wpływ owych dokonań translatorskich na rozwój języka polskiej prozy polityczno-filozoficznej oraz pokazanie w zwięzłym ujęciu, jak praca nad przekładem (czasem dwukrotnie podejmowana przez różnych tłumaczy w odniesieniu do jednego utworu) warunkowana jest przez przemiany ideowe i estetyczne, dające się zauważyć na przestrzeni przeszło dwu stuleci, oraz rzeźbiona z jednej strony przez wartości środowiskowe (jezuici), z drugiej – przez racje pragmatyzmu społecznego. Warto zarazem podkreślić, iż zaprezentowane omówienie uwzględnia pracę nie zidentyfikowaną wówczas, gdy powstawała monografia przekładów Justusa Lipsjusza. Odkrycie – najwyraźniej celowo maskowanego przez autora – tłumaczenia, dokonane przez prof. Paulinę Buchwald-Pelcową, ujawniło bowiem trzecią w Rzeczypospolitej próbę zmierzenia się z dialogiem De Constantia niderlandzkiego kodyfikatora neostoicyzmu na Starym Kontynencie. Z żadnej wszakże wzmianki nie wynika jakoby – publikowana rok przed trzecią już edycją tłumaczenia Janusza Piotrowicza z 1599 roku, jaka ukaże się u wileńskich jezuitów (1770), i 14 lat przed drugim przekładem dzieła na język polski, dokonanym przez jeziutę Ignacego Omiecińskiego (1783) – Stateczność umysłu albo Nauka polityczna o statecznej cierpliwości podczas złych czasów (Warszawa, drukarnia J.K. Mci i Rzeczypospolitej, Kolegium Societatis Iesu, 1769), podpisana przez wojewodę witebskiego Andrzeja Kazimierza Kryszpina-Kirszenszteina, była rezultatem przekładu jednego z najszerzej znanych w dawnej Europie dzieła Lipsjusza. Autor najpewniej przywłaszczył sobie pracę i chciał uchodzić za jej twórcę. Oto jeszcze jeden przyczynek do XVIII-wiecznych technik translatorskich i zarazem (niestety) do dziejów plagiatorstwa w dawnej Rzeczypospolitej.

Keywords: Justus Lipsius, Polish-Lithuanian Commonwealth, tranlsations
Staroruski neumatyczny Irmologion Ławrowski z XVI wieku - niezbadany zabytek wschodniosłowiańskiego piśmiennictwa muzycznego na południowo-zachodniej Rusi

Staroruski neumatyczny Irmologion Ławrowski z XVI wieku - niezbadany zabytek wschodniosłowiańskiego piśmiennictwa muzycznego na południowo-zachodniej Rusi

Authors: Daniel Sawicki
Year: 2016, Volume: 0, Number:
(0 downloads)
Abstract

The Irmologion Lawrowski dated to the 16th century is a not yet researched relic of the East Slavic music writing from South West Ruthenia. This article is a valuable contribution to the research about the Eastern and Western’s Ruthenia influences clashing and affecting each other on the subject of Orthodox songs which were used in the Republic of Poland before partitions. The Old Ruhenian monodic Orthodox singing (org. znamiennyj raspiew) had an important role in the spiritual live of ‘The old Ruthenia’. The material evidence supporting the richness of the Old Ruthenian Orthodox melodies are thousands of manuscripts written using neumatic notation and Kievian square notations. The author describes and analyses the Irmologion from Ivan Lawrowski from the late 16th century that is being archived in the National Library of Poland in Warsaw. This particular manuscript holds a very rich liturgical material using a type A notation.

Keywords: Ruthenia, notes, Irmologion, simiography
Property and Personal Relations in the Jurydyka of the Vilna Cathedral Chapter in the Sixteenth and Early Seventeenth Century (with Particular Reference to the Scandalous and Suspicious Misdeeds of Canon Isaac Fechtinus)

Property and Personal Relations in the Jurydyka of the Vilna Cathedral Chapter in the Sixteenth and Early Seventeenth Century (with Particular Reference to the Scandalous and Suspicious Misdeeds of Canon Isaac Fechtinus)

Authors: Wioletta Pawlikowska-Butterwick
Year: 2016, Volume: 0, Number:
(0 downloads)
Abstract

Stosunki personalne i własnościowe w jurydyce kapituły wileńskiej w XVI i na początku XVII wieku (ze szczególnym odniesieniem do skandalicznych i podejrzanych występków kanonika Izaaka Fechtinusa). Pomimo prowadzonych od wielu lat badań nad historią miasta Wilna, wciąż niewiele wiemy o jego mieszkańcach, szczególnie ludziach drugiego i trzeciego planu historii, żyjących w cieniu wielkich dworów i pałaców. Równie słabo zbadane pozostają jurydyki wczesnonowożytnej stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, w tym jurydyka kapituły wileńskiej. W oparciu o rękopiśmienny materiał źródłowy podjęta została próba jej zarysu oraz ukazania ludzi i problemów w niej zachodzących; jej zobrazowaniu posłużyć może załączony w aneksie Rejestr wybierania poboru z 1602 roku, dokument publikowany po raz pierwszy. Problemy własnościowe i personalne krzyżowały się w licznych sprawach związanych z występkami kanonika Izaaka Fechtinusa († 25 V 1607), który przez wiele lat gorszyć miał ulicę wileńską, mieszkańców miasta i kapitulnych konfratrów. Na przestrzeni kilkunastu lat wielokrotnie zarzucano kanonikowi nocne włóczęgi z podejrzanymi osobami, pijaństwo oraz utrzymywanie i mieszkanie z kobietami, najczęściej na terenie jurydyki kapitulnej. Bezskutecznie nakładano nań kary pieniężne, wstrzymywano wypłatę refekcji, grożono pozbawieniem kanonii, stosowano areszt domowy i zakazywano wstępu do Kościoła.

Keywords: Vilnius, Vilna Cathedral Chapter, jurydyka, clergy, early-modern history
Los jednego człowieka czasów Smuty: Jakow Michajłowicz Boborykin

Los jednego człowieka czasów Smuty: Jakow Michajłowicz Boborykin

Authors: Aleksandr Malov
Year: 2016, Volume: 0, Number:
(0 downloads)
Abstract

This article is a rough drawing that at the same time is introducing newly found published and non-published biographical details about Jakow, the son of Michail Boborykin who died on 15th October, 1629. Boborykin was a man typical for the Time of Troubles period but in the end, he turned out to be the most popular and the most distinctive member of his family. He made a staggering career from a provincial nobleman to a Second in line Judge (org. в Prikaz Pomyestnyi). The starting point of this career was the swift move from serving the Swedes to serving the new Tsar who has just assumed power in Moscow.

Keywords: Boborykin, Moscow State, Smuta, Veliky Novgorod
Okoliczności erygowania rzymskokatolickiej diecezji janowskiej
czyli podlaskiej (1795-1818)

Okoliczności erygowania rzymskokatolickiej diecezji janowskiej czyli podlaskiej (1795-1818)

Authors: Andrzej Gil
Year: 2016, Volume: 0, Number:
(0 downloads)
Abstract

The article describes the changes to Church’s administrative organisation on the lands between the Vistula River and the Bug River which were subsequent to the last partitions of the Republic of Poland (1792, 1795), the creation of the Duchy of Warsaw (1807), wars with Austra (1709), and consequently of the creation of the Kingdom of Poland (1815). Consecutive border movements created the natural need to adjust the scope of dioceses to the actual borders of countries, or even internal administrative divisions. Eventually in 1818, Pope Pius VII issued two Papal Bulls in which he commissioned the archdiocese of Warsaw and sever dioceses to the following regions: Krakowski, Lubelski, Sandomirski, Wloclawski (i.e. Kaliski), Plocki, Janowski (i.e. Podlaski) and Sejenski (i.e. Augustowski). Even though the capital of the Podlaski voivodship, previously called a department, was the city of Siedlce, the seat of the newly created diocese was the city of Janow Podlaski. The important supplement to this article is the source attached: the Parishes of the Janowski Diocese according to the Papal Bull ‘Ex imposita nobis’ issued by Pius VII on 30th June, 1818.

Keywords: Catholic Church, diocese Janów, Podlasie diocese, Polish-Lithuanian Commonwealth, Kingdom of Poland
System formuł melodycznych staroruskiego śpiewu cerkiewnego na przykładzie dogmatyka tonu pierwszego z XVI-wiecznego Irmologionu ławrowskiego

System formuł melodycznych staroruskiego śpiewu cerkiewnego na przykładzie dogmatyka tonu pierwszego z XVI-wiecznego Irmologionu ławrowskiego

Authors: Daniel Sawicki
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The author has analyzed the melodic formulas znamienniy raspyev on the example of the dogmaticon of the first tone of the Lavra Irmologion from the 16th century. As a result of comparative analysis the Author has shown links between the West Ruthenian and the Moscovite tradition of Orthodox church singing. By analyzing the location of particular melodic formulas the Author has proven a close connection between the melodics and the liturgical text. As a result the Moscovite the Author came to the conclusion that the melody of each of eight modal scale the Old Ruthenian Irmologion and Octoikh is a result of long-term historical development and mutual interpenetration of two musical cultures i.e. Byzantine and Ruthenian.

Keywords: Lavra Irmologion, Church singing, Simiography, Orthodox Church
Koncepcje historiozoficzne w twórczości literackiej Zygmunta Szczęsnego Felińskiego

Koncepcje historiozoficzne w twórczości literackiej Zygmunta Szczęsnego Felińskiego

Authors: Marcin Cybulski
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The text introduces into the scientific circulation little-studied and thus precious cognitively the material about the historiosophical reflection of Zygmunt Szczesny Felinski, the Archbishop of Warsaw during the January Uprising, and now one of the youngest Polish Catholic saints. Particularly interesting is the presentation of unorthodox views on the Partitions of Poland and the positivistic search for ways of restitution of Poland, and all this is permeated by traditional Catholicism.

Keywords: Zygmunt Szczęsny Feliński, historiosophia, Warsaw, XIX century, Catholicism, Kingdom of Poland
System kancelaryjny prowadzenia akt tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa w Polsce (1975-1990)

System kancelaryjny prowadzenia akt tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa w Polsce (1975-1990)

Authors: Sławomira Cisłowska
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The article describes in detail the filing system according to which was formed the files of the secret collaborator of the communist Security Service in Poland. The work was created on the basis of originally formed units file, documents and instructions from archives of the Regional Police Headquarters Civic Militia, which in 1983 changed its name to the Regional Office of Internal Affairs in Radom. The purpose of the work is to show a method of describing and arranging documents, that is formation of the documents arrangement in the files of the secret collaborator – in the work and personal files, as well as showing how the units were collected and the same were formed in the files arrangement.

Keywords: Security Service, secret collaborator, record keeping system, files, communism
История одной командировки 1939 года:из записных книжек Павла Леонидовича Далецкого

История одной командировки 1939 года:из записных книжек Павла Леонидовича Далецкого

Authors: Мария Кротова
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The article is devoted to the notes of Pavel Daletsky drawn up during the Soviet delegation of writers to the Western Belarus (Poland under Soviet occupation) in October 1939. Among the notes, collected as a source for future novels and stories about the ‘liberation of Belarus’, are ‘non-printable’ content, expressing observations and impressions of the Soviet writer of Polish origin inspired by the image of occupied Poland, far from official position of the communist authorities. The notes show contrast between the writer’s human eyes and the censored style of his works. Participation in the delegation caused internal contradictions in the writer and to raised doubts about the rightness of personal and artistic path.

Keywords: P.L. Daletsky, Leningrad writers, Eastern Poland, Western Byelorussia, 1939, II World War.
Национальные регионы Российской империи: октябрь 1917 – июль 1918 гг.

Национальные регионы Российской империи: октябрь 1917 – июль 1918 гг.

Authors: Анна Гагиева
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The article analyzes the role of the Bolsheviks in the establishment of Soviet power in the national outskirts of the Russian Empire – the Komi region. First shown the causes of the victory of the Bolsheviks represented a political struggle and especially the establishment here of the dictatorship of the proletariat. Based on the newly introduced in the scientific use of historical sources shows the difficulty of establishing Soviet power in the national regions, formation of political parties, the emergence of national consciousness. The main features of the struggle for power in the Komi region were: a complete rejection of all previous forms of government, the implementation of a violent, armed takeover followed by an attempt to give it legitimacy, participation in the formation of representative institutions of governance by a small part of the population, the removal of politically objectionable representatives.

Keywords: Sovet, Bolsheviks, left social revolutionaries, the Executive Committee, delegate, Komi.
Między humanistyką a posthumanistyką. Interdyscyplinarność w badaniach historycznych

Między humanistyką a posthumanistyką. Interdyscyplinarność w badaniach historycznych

Authors: Marek Woźniak, Monika Napora
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The article focuses on the critical reflection on problems and opportunities of an interdisciplinary approach in humanities research – primarily on the basis of historiography – in the context of emerging new tendency in the humanities, especially those are behind the concepts of the posthumanistic/antihumanistic. In opinion of the Autors new tasks and research areas (i.e. multidisciplinary studies of plants, animals and things) and cultural context (e.g. the one related to audiovisual return) in which the humanities function today, are not only obliged to adopt inter- or transdisciplinary attitude, but being a challenge for the humanities, becomes an opportunity for its fuller presence not only in the academic space but especially in the public.

Keywords: humanities, posthumanities, antihumanities, interdisciplinarity, historiography, cultural context, public space, audiovisual return, linguistic return.
Udział 9 Dywizji Piechoty w operacji rzeczyckiej wiosną 1920 roku

Udział 9 Dywizji Piechoty w operacji rzeczyckiej wiosną 1920 roku

Authors: Paweł Borek
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

The article discusses the preparation and process of the military operation in the area of Rzeczyca in the spring of 1920 and participation in it the 9th Infantry Division. This military unit was the main striking force of the Grupa Poleska under the command of general Antoni Listowski (and then colonel Władysław Sikorski), forming the Poleski Front. After the battle with Germans under the village of Kobylany 6 February and the capture of Brześć on 9 February 1919, Grupa Poleska was moving further to the east fighting in meantime with the Red Army. After the capture of Pinsk (5 March) and Łuniniec (10 July 1919), the 9th Infantry Division resumed warfare in March 1920, captured a very important transport junction in Polesie – the Mozyrz and Kalenkowicze town (5-6 March 1920). The 9 Infantry Division directly threatened to the Rzeczyca area, and its captured was threatened the Bolsheviks by cutting off the Dnieper river line and cutting off the Dnieper flotilla. In connection with the Polish offensive on Ukraine started on April 25, 1920, the 9th Infantry Division was ordered to disarm the Soviet forces between Berezina, Dnieper and Pripyat rivers and reach the Dnepr river. After hard fighting with the enemy, on May 8, 1920, the city of Rzeczyca and the railway bridge on the Dnieper river were captured by the Poles, and this day was chosen for festival of the 34th Infantry Regiment. So the Dniepr river was the furthest extent of Polish armor in the Polish-Soviet war of 1919-1920, and the achievement of the bridgehead on the eastern riverside of the Dnieper had a symbolic dimension to many Polish soldiers.

Keywords: 9th Infantry Division, Polish-Soviet war, state security, defense, Polish Army
Prawo natury-naturalne.

Prawo natury-naturalne.

Authors: Damian Kutyła
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

Recenzowana książka: Ryszard Wójtowicz, Prawo natury-naturalne w świetle historii i kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2016, ss. 254.

Keywords: law of nature, natural law, culture, Ryszard Wójtowicz, philosophy
Zapomniane pomniki cywilizacji europejskiej. Zespoły ksiąg sądowych do 1831 r. w zasobach archiwalnych Ukrainy

Zapomniane pomniki cywilizacji europejskiej. Zespoły ksiąg sądowych do 1831 r. w zasobach archiwalnych Ukrainy

Authors: Artur Goszczyński
Year: 2017, Volume: 0, Number: 1
(0 downloads)
Abstract

Zapomniane pomniki cywilizacji europejskiej. Zespoły ksiąg sądowych do 1831 r. w zasobach archiwalnych Ukrainy. Konferencja Naukowa Kraków-Brzeg 1-2 czerwca 2017 r. Podsumowanie realizacji grantu.

Keywords: The Polish–Lithuanian Commonwealth, XIX century, archives, Ukraine, court books, early modern period

About Europub

EuroPub is a comprehensive, multipurpose database covering scholarly literature, with indexed records from active, authoritative journals, and indexes articles from journals all over the world. The result is an exhaustive database that assists research in every field. Easy access to a vast database at one place, reduces searching and data reviewing time considerably and helps authors in preparing new articles to a great extent. EuroPub aims at increasing the visibility of open access scholarly journals, thereby promoting their increased usage and impact.